Estonia ma ponad dwa tysiące wysp, a dwie duże — Saaremaa i Hiiumaa — sprawiają wrażenie wyraźnie odrębnych od stałego lądu. Za czasów radzieckich stanowiły strefę przygraniczną wymagającą przepustki, co spowolniło rozwój i zachowało zarówno krajobraz, jak i pewien wyspiarski charakter.
Zamek Kuressaare
Kuressaare, główne miasto Saaremy, wyrosło wokół najlepiej zachowanego średniowiecznego zamku w krajach bałtyckich — kwadratowej twierdzy biskupiej z XIV wieku, z fosą, bastionami i wnętrzem, które da się porządnie zwiedzić, od galerii obronnych po kaplicę. Miasto wokół jest uzdrowiskiem, z tradycją sanatoryjną sięgającą XIX wieku.
Wiatraki, klify i krater
Wzgórze wiatraków w Angli zachowało pięć drewnianych wiatraków w rzędzie — największą taką grupę w Estonii i prawdziwy symbol wyspy.
Klif Panga jest najwyższą skarpą wapienną wyspy, opadającą ponad dwadzieścia metrów do morza — skromnie jak na góry, dramatycznie jak na Estonię, a przy tym to miejsce święte, gdzie jeszcze w XIX wieku składano ofiary.
Krater Kaali jest najdziwniejszą rzeczą na Saaremie: koliste jeziorko w zalesionym zagłębieniu, powstałe po uderzeniu meteorytu jakieś 3500 lat temu, gdy okolica była już zamieszkana. Uderzenie musiało być widoczne z całego Bałtyku i zdaje się, że zostawiło ślady w mitologii nordyckiej.
Hiiumaa
Cichsza i bardziej zalesiona Hiiumaa ma mniej zabytków i mocniejsze poczucie odosobnienia. Jej znakiem jest latarnia Kõpu, używana od 1531 roku i jedna z najstarszych nieprzerwanie działających na świecie — masywny kamienny blok raczej niż wieża, widoczny daleko w morzu. Latarnie Ristna i Tahkuna dopełniają zestaw.
Hiiumaa słynie też z własnego rodzaju humoru: mieszkańcy opowiadają dowcipy o sobie samych w sposób, do którego przyjezdni potrzebują chwili.
Jak dojechać
Na obie wyspy dopływa się promem — na Saaremaę z Virtsu na wyspę Muhu, a dalej groblą; na Hiiumaę z Rohuküla. Rejsy trwają od pół godziny do półtorej. Latem miejsca dla aut trzeba rezerwować z wyprzedzeniem, zwłaszcza w weekendy. Kursują też małe samoloty z Tallinna.
Zima przynosi zjawisko na wskroś estońskie: gdy morze zamarznie wystarczająco mocno, otwierane są oficjalne drogi lodowe na wyspy, najdłuższe w Europie. Obowiązują na nich ścisłe zasady — bez zapiętych pasów, z prędkością minimalną i maksymalną, bez zatrzymywania się — i otwiera się je dopiero po pomiarze grubości lodu.
Ile czasu
Na Saaremaę warto przeznaczyć co najmniej dwie noce, bo sam dojazd z promem zjada pół dnia w każdą stronę. Hiiumaa wymaga osobnego rejsu i kolejnych dwóch dni. Obie wyspy da się połączyć promem kursującym między nimi w sezonie letnim, co oszczędza powrotu na stały ląd.